อาการ ปวดหลังช่วงเอว เป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยที่สุดในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต การนั่งทำงานเป็นเวลานาน การออกกำลังกายหนักเกินไป หรือโรคที่เกี่ยวข้องกับกระดูกสันหลัง หากไม่ได้รับการดูแลที่ถูกต้อง อาการนี้อาจรุนแรงขึ้นจนกระทบต่อคุณภาพชีวิต บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจ สาเหตุ อาการ วิธีรักษา และการป้องกันอาการปวดหลังช่วงเอว รวมถึงแนวทางการทำกายภาพบำบัดที่สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ปวดหลังช่วงเอวคืออะไร?
ปวดหลังช่วงเอว (Lower Back Pain) หมายถึง อาการปวดที่เกิดขึ้นบริเวณหลังส่วนล่าง ซึ่งเป็นจุดที่รับน้ำหนักตัวมากที่สุดและใช้เคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน อาการปวดอาจเกิดขึ้นแบบเฉียบพลันจากการบาดเจ็บ หรือเป็นแบบเรื้อรังที่พัฒนาขึ้นอย่างช้าๆ และยาวนาน อาการปวดสามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่
- ปวดเฉียบพลัน (Acute Pain) – ปวดเป็นระยะเวลาสั้นๆ มักเกิดจากการบาดเจ็บหรือการเคลื่อนไหวผิดพลาด
- ปวดกึ่งเรื้อรัง (Subacute Pain) – มีอาการปวดต่อเนื่อง 6 สัปดาห์ถึง 3 เดือน
- ปวดเรื้อรัง (Chronic Pain) – ปวดนานเกิน 3 เดือน และมักมีอาการซ้ำๆ
สาเหตุของอาการปวดหลังช่วงเอว
1. สาเหตุจากพฤติกรรมและกิจวัตรประจำวัน
- นั่งทำงานนานๆ โดยไม่เปลี่ยนท่าทาง การนั่งเป็นเวลานานโดยไม่มีการลุกขึ้นขยับตัวอาจทำให้กล้ามเนื้อหลังตึงและอักเสบได้ โดยเฉพาะหากนั่งหลังค่อม หรือใช้เก้าอี้ที่ไม่มีพนักพิงรองรับสรีระอย่างเหมาะสม
- ยกของหนักผิดวิธี หลายคนมักยกของโดยใช้แรงจากหลังแทนขา ซึ่งทำให้กล้ามเนื้อหลังต้องรับน้ำหนักมากเกินไป ควรเปลี่ยนเป็นการงอเข่า แล้วยกของขึ้นโดยใช้แรงจากขาเพื่อลดแรงกดดันที่หลัง
- การออกกำลังกายผิดท่า หรือใช้กล้ามเนื้อหลังมากเกินไป การเล่นเวทเทรนนิ่งที่มีน้ำหนักมากเกินไปโดยไม่มีการฝึกท่าทางที่ถูกต้อง อาจทำให้หมอนรองกระดูกเคลื่อนหรือกล้ามเนื้ออักเสบ
- ใส่รองเท้าส้นสูงเป็นเวลานาน รองเท้าส้นสูงทำให้กระดูกสันหลังต้องปรับสมดุลของร่างกายโดยการโค้งไปข้างหน้า ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการปวดหลังได้
- การนอนบนที่นอนที่แข็งหรือนุ่มเกินไป ที่นอนที่ไม่รองรับแนวกระดูกสันหลัง อาจทำให้เกิดแรงกดที่กล้ามเนื้อหลังและนำไปสู่อาการปวดเรื้อรังได้
2. สาเหตุจากปัญหากระดูกสันหลังและกล้ามเนื้อ
- หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท (Herniated Disc) หมอนรองกระดูกที่เคลื่อนออกมากดทับเส้นประสาท อาจทำให้เกิดอาการปวดร้าวลงขา หรือมีอาการชาบริเวณขาและเท้า
- กล้ามเนื้ออักเสบจากการใช้งานหนัก (Muscle Strain) การออกแรงมากเกินไป หรือการทำกิจกรรมที่ใช้กล้ามเนื้อหลังซ้ำๆ อาจทำให้กล้ามเนื้อเกิดการฉีกขาดและอักเสบ
- กระดูกสันหลังเสื่อม (Degenerative Disc Disease) ภาวะที่หมอนรองกระดูกเสื่อมสภาพตามอายุ ทำให้เกิดอาการปวดหลังและข้อเสื่อม
- ภาวะกระดูกพรุน (Osteoporosis) โรคกระดูกพรุนทำให้กระดูกเปราะและเสี่ยงต่อการแตกร้าวโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
3. สาเหตุจากโรคภายใน
- นิ่วในไตหรือไตอักเสบ หากปวดหลังดังกล่าวร่วมกับอาการปัสสาวะแสบขัด อาจเป็นสัญญาณของโรคไต
- โรคเกี่ยวกับอวัยวะสืบพันธุ์ ในผู้หญิงอาจเกิดจากภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือซีสต์รังไข่ ในขณะที่ผู้ชายอาจมีปัญหาเกี่ยวกับต่อมลูกหมาก
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดหลังช่วงเอว
ปวดหลังช่วงเอวข้างซ้ายหรือขวา มีความหมายแตกต่างกันหรือไม่?
อาการปวดหลังช่วงเอวข้างใดข้างหนึ่ง อาจบ่งบอกถึงปัญหาเฉพาะจุด เช่น
ปวดหลังข้างซ้าย อาจเกี่ยวข้องกับไต ม้าม หรือปัญหากล้ามเนื้อ
ปวดหลังข้างขวา อาจเกิดจากปัญหาถุงน้ำดี หรือลำไส้
ทำไมอาการปวดหลังช่วงเอวมักรุนแรงขึ้นตอนตื่นนอน?
การนอนบนที่นอนที่ไม่รองรับแนวกระดูกสันหลัง หรือท่านอนที่ทำให้กล้ามเนื้อตึง อาจทำให้ปวดหลังเมื่อตื่นนอนได้
ปวดหลังช่วงเอวเกี่ยวข้องกับอาการปวดสะโพกหรือไม่?
อาการปวดเอวที่ร้าวลงสะโพกหรือขา อาจเกิดจากหมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาท หรืออาการของโรคกระดูกสันหลังเสื่อม
การเดินช่วยลดอาการปวดหลังได้จริงหรือไม่?
การเดินช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและเสริมสร้างกล้ามเนื้อหลัง แต่ควรเดินบนพื้นเรียบและใช้รองเท้าที่มีการรองรับที่ดี
อาการปวดหลังมีสัมพันธ์กับความเครียดมีจริงหรือไม่?
ความเครียดอาจทำให้กล้ามเนื้อเกร็งและตึงตัว ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการปวดหลังเรื้อรังได้
สรุป
อาการ ปวดหลังช่วงเอว เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยและเกิดจากหลายปัจจัย การรักษาและป้องกันที่ดีที่สุดคือการปรับพฤติกรรม ออกกำลังกาย และทำกายภาพบำบัด หากมีอาการปวดเรื้อรังควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุและแนวทางการรักษาที่เหมาะสม หากคุณต้องการคำปรึกษาเกี่ยวกับการทำกายภาพบำบัด Bettermove Clinic พร้อมให้บริการโดยนักกายภาพบำบัดที่มีประสบการณ์
กายภาพบำบัด ย่านสาทร ย่านสีลม ติดต่อเรา
เบทเทอร์มูฟคลินิก คลินิกกายภาพบำบัดใจกลางสาทรและสีลม
