หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท (Herniated Disc หรือ Slipped Disc) เป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อนิวเคลียสภายในหมอนรองกระดูกสันหลังถูกดันออกจากที่เดิมและกดทับเส้นประสาทที่อยู่ใกล้เคียง ส่งผลให้เกิดอาการปวด ชา หรืออาการอื่นๆ ที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างมาก ภาวะนี้พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ แต่ก็สามารถเกิดขึ้นได้กับคนในทุกวัย โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น การยกของหนัก การมีน้ำหนักเกิน หรือแม้กระทั่งการนั่งทำงานนานๆ ในท่าที่ไม่เหมาะสม ในบทความนี้เราจะมาเจาะลึกถึงสาเหตุ วิธีป้องกัน และวิธีการรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท รวมถึงบริการที่เรามีเพื่อช่วยให้คุณหายจากอาการนี้อย่างได้ผล
หัวข้อ
หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทคืออะไร?
หมอนรองกระดูกสันหลัง (Intervertebral Disc) เป็นโครงสร้างที่ตั้งอยู่ระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละชิ้น ทำหน้าที่รองรับแรงกระแทกและช่วยให้กระดูกสันหลังเคลื่อนไหวได้อย่างยืดหยุ่น ภายในหมอนรองกระดูกมีสารที่เรียกว่า “นิวเคลียส” ซึ่งมีลักษณะเป็นเจลอยู่ภายใน เมื่อมีแรงกดดันมากเกินไป หรือหมอนรองกระดูกเสื่อมสภาพ นิวเคลียสอาจดันออกจากแคปซูลที่ห่อหุ้มอยู่ และไปกดทับเส้นประสาทที่อยู่ใกล้เคียง ทำให้เกิดอาการปวดและชาตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย ขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เกิดปัญหา
สาเหตุของหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
- ความเสื่อมของหมอนรองกระดูกตามอายุ: เมื่ออายุมากขึ้น หมอนรองกระดูกจะสูญเสียความยืดหยุ่นและแข็งแรง ทำให้นิวเคลียสมีโอกาสดันออกจากแคปซูลได้ง่ายขึ้น
- การบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุ: การยกของหนักเกินไป การออกแรงกดดันที่หลังมากเกินไป หรือการได้รับแรงกระแทกจากอุบัติเหตุ สามารถทำให้หมอนรองกระดูกได้รับความเสียหายและกดทับเส้นประสาทได้
- การนั่งหรือยืนนานๆ ในท่าที่ไม่เหมาะสม: การนั่งทำงานเป็นเวลานานโดยไม่เปลี่ยนท่า หรือการนั่งในท่าที่ไม่ถูกต้องสามารถเพิ่มแรงกดดันที่หมอนรองกระดูก ทำให้เสื่อมสภาพได้เร็วกว่าปกติ
- การมีกล้ามเนื้อแกนกลางร่างกายที่อ่อนแอ: กล้ามเนื้อแกนกลาง (Core Muscles) ทำหน้าที่ช่วยพยุงกระดูกสันหลัง หากกล้ามเนื้อส่วนนี้อ่อนแอ จะทำให้กระดูกสันหลังต้องรับน้ำหนักมากเกินไป และอาจส่งผลให้หมอนรองกระดูกเสื่อมสภาพเร็วยิ่งขึ้น
อาการของหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
อาการของหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เกิดปัญหา อาการที่พบบ่อยได้แก่:
- อาการปวดหลัง: ปวดหลังเฉพาะที่หรือปวดร้าวไปตามแนวของเส้นประสาท เช่น ปวดหลังส่วนล่างและร้าวลงขา (Sciatica) อาจเป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุด
- อาการชาและรู้สึกเจ็บตามเส้นประสาท: อาจรู้สึกชาหรือรู้สึกเสียวแปลบตามบริเวณที่เส้นประสาทที่ถูกกดทับอยู่
- กล้ามเนื้ออ่อนแรง: ในบางกรณีอาจมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงในบริเวณที่เส้นประสาทควบคุมอยู่ เช่น การอ่อนแรงของขาหรือแขน
- ปัญหาเกี่ยวกับการขับถ่าย: ในกรณีที่หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทที่ควบคุมการทำงานของระบบขับถ่าย อาจส่งผลให้เกิดปัญหาการควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ซึ่งเป็นภาวะที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน
การวินิจฉัยและการตรวจเพื่อหาสาเหตุ
การวินิจฉัยหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทเริ่มต้นจากการซักประวัติและตรวจร่างกายโดยแพทย์ เพื่อประเมินอาการและหาตำแหน่งที่มีปัญหา การตรวจเพิ่มเติมที่แพทย์อาจแนะนำมีดังนี้:
- การถ่ายภาพรังสี (X-ray): เพื่อดูการเรียงตัวของกระดูกสันหลังว่ามีการเคลื่อนที่หรือไม่ แม้ว่าภาพรังสีจะไม่สามารถเห็นหมอนรองกระดูกได้โดยตรง แต่สามารถช่วยให้เห็นความผิดปกติอื่นๆ ที่อาจเกิดร่วมกันได้
- การถ่ายภาพคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI): เป็นวิธีที่ใช้บ่อยที่สุดในการตรวจหาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท เพราะสามารถเห็นรายละเอียดของหมอนรองกระดูกและเส้นประสาทได้ชัดเจน
- การตรวจไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG): ช่วยวัดความสามารถในการส่งสัญญาณของเส้นประสาทและการทำงานของกล้ามเนื้อ เพื่อประเมินความเสียหายที่เกิดขึ้นกับเส้นประสาท
วิธีการรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
การรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและปัจจัยอื่นๆ ของผู้ป่วย แต่โดยทั่วไปมีวิธีการรักษาดังนี้:
1. การรักษาแบบไม่ผ่าตัด
การรักษาแบบไม่ผ่าตัดเป็นวิธีแรกที่แพทย์จะแนะนำก่อนที่จะพิจารณาการผ่าตัด วิธีการเหล่านี้ได้แก่:
- การพักผ่อน: การพักผ่อนอย่างเพียงพอและการหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้เกิดแรงกดดันต่อกระดูกสันหลังมากเกินไป จะช่วยลดอาการปวดและให้หมอนรองกระดูกได้มีโอกาสฟื้นฟูตัวเอง
- การใช้ยาลดอาการปวด: เช่น ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) หรือยาคลายกล้ามเนื้อ เพื่อช่วยลดอาการปวดและอักเสบ
- กายภาพบำบัด: การทำกายภาพบำบัดจะช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางและปรับปรุงท่าทางการเคลื่อนไหวให้เหมาะสม เพื่อลดแรงกดดันที่หมอนรองกระดูก
- การฉีดยาสเตียรอยด์: ในกรณีที่อาการปวดยังคงอยู่ แพทย์อาจพิจารณาฉีดยาสเตียรอยด์เข้าสู่บริเวณที่มีการอักเสบเพื่อช่วยลดอาการ
2. การรักษาแบบผ่าตัด
หากการรักษาแบบไม่ผ่าตัดไม่สามารถลดอาการปวดหรือแก้ไขปัญหาได้ แพทย์อาจแนะนำการผ่าตัด วิธีการผ่าตัดที่ใช้ได้แก่:
- Microdiscectomy: การผ่าตัดหมอนรองกระดูกที่ถูกกดทับเส้นประสาทออก วิธีนี้เป็นวิธีที่ใช้มากที่สุด เพราะเป็นการผ่าตัดที่มีแผลเล็กและใช้เวลาพักฟื้นไม่นาน
- Laminectomy: การตัดกระดูกสันหลังบางส่วนออกเพื่อเพิ่มพื้นที่ให้เส้นประสาทที่ถูกกดทับ การผ่าตัดแบบนี้เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาหลายตำแหน่งหรือมีภาวะช่องกระดูกสันหลังตีบแคบ
- Spinal Fusion: การเชื่อมกระดูกสันหลังสองชิ้นเข้าด้วยกันเพื่อลดการเคลื่อนไหวที่ทำให้เกิดอาการปวด วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาหมอนรองกระดูกหลายตำแหน่งหรือมีกระดูกสันหลังเคลื่อน
การป้องกันหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
การป้องกันหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทสามารถทำได้โดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น:
- การรักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม: การมีน้ำหนักเกินจะเพิ่มแรงกดดันต่อหมอนรองกระดูก ดังนั้นการควบคุมน้ำหนักจึงเป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันปัญหานี้
- การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ: การออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลาง เช่น การเล่นโยคะ การว่ายน้ำ หรือการเดินเป็นประจำ จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
- การนั่งและยืนในท่าที่เหมาะสม: การนั่งในท่าที่ถูกต้อง การเปลี่ยนท่านั่งบ่อยๆ หรือการใช้เก้าอี้ที่รองรับหลังได้ดี จะช่วยลดแรงกดดันที่หมอนรองกระดูก
- การยกของอย่างถูกวิธี: การยกของหนักควรใช้กล้ามเนื้อขาเป็นหลัก และหลีกเลี่ยงการงอหลังขณะยกของ ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้หมอนรองกระดูกได้รับความเสียหาย
บริการของเราในการรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
หากคุณกำลังประสบปัญหาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทและต้องการการรักษาที่ได้ผลและปลอดภัย เรามีบริการที่ครบวงจรเพื่อช่วยให้คุณฟื้นฟูสุขภาพได้อย่างรวดเร็ว บริการที่เรามีได้แก่:
1. การวินิจฉัยและการตรวจร่างกายโดยผู้เชี่ยวชาญ
ทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญของเราจะทำการตรวจร่างกายและซักประวัติเพื่อหาสาเหตุและตำแหน่งของหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทอย่างละเอียด พร้อมทั้งแนะนำการตรวจเพิ่มเติมที่จำเป็น เช่น MRI หรือ X-ray เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ชัดเจนและสามารถวางแผนการรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. โปรแกรมกายภาพบำบัดเฉพาะบุคคล
เรามีโปรแกรมกายภาพบำบัดที่ออกแบบมาเฉพาะบุคคล ซึ่งประกอบไปด้วยการออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อแกนกลาง การฝึกท่าทางการเคลื่อนไหวที่ถูกต้อง และการใช้เครื่องมือทางกายภาพบำบัดที่ทันสมัย เพื่อช่วยลดอาการปวดและฟื้นฟูการเคลื่อนไหวให้กลับมาเป็นปกติ
3. การฉีดยาลดอาการปวดและอักเสบ
สำหรับผู้ที่มีอาการปวดรุนแรงและไม่สามารถควบคุมได้ด้วยยากิน แพทย์ของเรามีบริการฉีดยาลดอาการปวดและอักเสบโดยตรงไปยังบริเวณที่มีปัญหา ซึ่งสามารถช่วยลดอาการได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
4. การรักษาด้วยวิธีการผ่าตัดโดยทีมศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
สำหรับผู้ที่มีอาการรุนแรงหรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบไม่ผ่าตัด เรามีทีมศัลยแพทย์ที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการผ่าตัดรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท โดยใช้เทคนิคที่ทันสมัย เช่น Microdiscectomy หรือ Laminectomy เพื่อให้คุณสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติในเวลาอันรวดเร็ว
5. การดูแลหลังการรักษาและการติดตามผล
เราให้ความสำคัญกับการติดตามผลหลังการรักษา โดยทีมแพทย์และนักกายภาพบำบัดจะคอยติดตามอาการและให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพหลังการรักษา เพื่อป้องกันการเกิดปัญหาซ้ำซ้อน และช่วยให้คุณสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่
สรุป
หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทเป็นภาวะที่สามารถสร้างความเจ็บปวดและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตได้อย่างมาก แต่ด้วยการรักษาที่ถูกต้องและทันเวลา สามารถลดอาการและป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้ การวินิจฉัยที่รวดเร็วและการรักษาที่เหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญ หากคุณกำลังประสบปัญหานี้ เราพร้อมที่จะให้คำปรึกษาและบริการที่ครบวงจรเพื่อตอบสนองทุกความต้องการของคุณ
กายภาพบำบัด ย่านสาทร ย่านสีลม ติดต่อเรา
เบทเทอร์มูฟคลินิก คลินิกกายภาพบำบัดใจกลางสาทรและสีลม
