อาการบาดเจ็บไหล่ หรือที่เรียกว่า Swimmer’s Shoulder เป็นปัญหาสำคัญที่พบได้บ่อยในนักว่ายน้ำทุกระดับ บทความนี้จะพาไปเข้าใจสาเหตุ กลไกของอาการ วิธีฟื้นฟู และแนวทางการรักษาที่ปลอดภัยและยั่งยืน โดยเฉพาะการดูแลจากนักกายภาพบำบัดผู้เชี่ยวชาญของ Bettermove Clinic
หัวข้อ
Swimmer’s Shoulder คืออะไร?
Swimmer’s Shoulder หรือ “อาการบาดเจ็บไหล่ในนักว่ายน้ำ” คือกลุ่มอาการปวดหรือไม่สบายบริเวณหัวไหล่ที่เกิดจากการใช้งานกล้ามเนื้อและข้อต่อบริเวณหัวไหล่ซ้ำ ๆ โดยเฉพาะในท่ากรรเชียง ฟรีสไตล์ และบัตเตอร์ฟลาย ทำให้เกิดการอักเสบและระคายเคืองของเนื้อเยื่อรอบ ๆ ข้อต่อไหล่ เช่น เอ็นกล้ามเนื้อ (tendon) หรือถุงน้ำ (bursa)
สาเหตุของอาการบาดเจ็บไหล่ในนักว่ายน้ำ
1. การใช้งานกล้ามเนื้อไหล่ซ้ำ ๆ (Repetitive Overhead Motion)
ว่ายน้ำเป็นกีฬาที่ต้องใช้การเคลื่อนไหวของแขนผ่านน้ำหลายพันครั้งต่อสัปดาห์ ทำให้กล้ามเนื้อบางมัดอ่อนล้า และเกิดการเสียดสีซ้ำ ๆ
2. ความไม่สมดุลของกล้ามเนื้อรอบไหล่
กล้ามเนื้อรอบหัวไหล่ (Rotator Cuff) และกล้ามเนื้อสะบัก (Scapular Stabilizers) ต้องทำงานร่วมกันอย่างสมดุล หากกล้ามเนื้อบางกลุ่มอ่อนแอกว่า อาจส่งผลให้ข้อต่อไม่เสถียร
3. ท่าว่ายน้ำไม่ถูกต้อง
เทคนิคว่ายน้ำที่ไม่เหมาะสม เช่น
- ยกข้อศอกไม่พอ
- หมุนไหล่ผิดจังหวะ
- ไม่ใช้ลำตัวช่วยในการหมุน
สิ่งเหล่านี้เพิ่มแรงกระแทกที่ข้อไหล่มากขึ้น
4. ขาดการวอร์มอัพและยืดเหยียด
การไม่อบอุ่นร่างกายก่อนว่ายน้ำ ทำให้กล้ามเนื้อแข็งและข้อต่อขาดความยืดหยุ่น เพิ่มความเสี่ยงบาดเจ็บ
อาการที่พบใน Swimmer’s Shoulder
- ปวดไหล่ลึก ๆ ด้านหน้า หรือด้านข้าง โดยเฉพาะตอนว่ายน้ำหรือยกแขนขึ้นสูง
- มีเสียง “กึ๊ก ๆ” หรือรู้สึกติดขัดเวลาเคลื่อนไหว
- ปวดมากขึ้นหลังซ้อมว่ายน้ำหรือหลังใช้งานหนัก
- บางรายอาจมีอาการชา หรืออ่อนแรงของแขนร่วมด้วย
หากอาการเรื้อรัง อาจทำให้ไม่สามารถยกแขนเหนือศีรษะได้ตามปกติ และส่งผลต่อประสิทธิภาพในการว่ายน้ำอย่างชัดเจน
ความแตกต่างจากอาการไหล่อื่น ๆ
- Swimmer’s Shoulder: ปวดจากการใช้งานซ้ำ ๆ บริเวณเอ็นและข้อไหล่
- Frozen Shoulder (ข้อไหล่ติด): ปวดและขยับไหล่ไม่ได้ เป็นมากตอนเช้า
- Rotator Cuff Tear: เอ็นกล้ามเนื้อฉีก อาจมีอาการปวดเฉียบพลัน และแขนยกไม่ขึ้น
หากไม่แน่ใจควรเข้ารับการประเมินจากนักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทันที
แนวทางการฟื้นฟูอาการบาดเจ็บไหล่อย่างปลอดภัย
1. พักจากการว่ายน้ำชั่วคราว
พักเพื่อให้เนื้อเยื่ออักเสบได้ฟื้นตัว หลีกเลี่ยงการฝืนซ้อม ซึ่งอาจทำให้อาการเลวร้ายลง
2. ประเมินสาเหตุโดยนักกายภาพบำบัด
ที่ Bettermove Clinic นักกายภาพจะตรวจวิเคราะห์
- การเคลื่อนไหวของข้อต่อ
- ความแข็งแรงและความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ
- รูปแบบการว่ายน้ำที่อาจเป็นสาเหตุของการบาดเจ็บ
3. โปรแกรมกายภาพบำบัดเฉพาะบุคคล
ประกอบด้วย:
- เทคนิค Manual Therapy คลายจุดตึง
- การออกกำลังกายเพื่อเสริมความแข็งแรงของ Rotator Cuff และสะบัก
- ปรับรูปแบบการเคลื่อนไหวของแขนและไหล่ให้ถูกต้อง
4. การใช้เทคโนโลยีช่วยฟื้นฟู
Shockwave Therapy
- ช่วยกระตุ้นการซ่อมแซมของเอ็นที่อักเสบ
- เหมาะสำหรับอาการเรื้อรังหรือเอ็นอักเสบจากการใช้งานซ้ำ
Dry Needling (เข็มแห้ง)
- ปลดล็อกจุดกดเจ็บในกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่
- ลดความตึงและฟื้นฟูการเคลื่อนไหวได้รวดเร็ว
Ultrasound Therapy
- ลดอาการอักเสบเฉพาะจุด
- กระตุ้นเนื้อเยื่อให้ฟื้นตัวได้เร็วขึ้น
ตัวอย่างท่าบริหารเบื้องต้น (ควรทำภายใต้คำแนะนำจากนักกายภาพ)
1. Scapular Retraction
ฝึกกล้ามเนื้อสะบักให้แข็งแรง
2. External Rotation with Band
เสริมความแข็งแรงของ rotator cuff ป้องกันอาการกลับมาเป็นซ้ำ
3. Chest Stretch + Doorway Stretch
ลดความตึงของกล้ามเนื้อหน้าอกที่ดึงไหล่มาข้างหน้า
ป้องกัน Swimmer’s Shoulder อย่างไร?
- วอร์มอัพก่อนและคูลดาวน์หลังว่ายน้ำทุกครั้ง
- เพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบไหล่และแกนกลางลำตัว
- ฝึกท่าว่ายน้ำให้ถูกต้องกับโค้ชที่มีประสบการณ์
- เข้ารับการประเมินโครงสร้างร่างกายเป็นประจำโดยนักกายภาพบำบัด
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Swimmer’s Shoulder
อาการนี้หายขาดได้ไหม?
หากได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและออกกำลังกายฟื้นฟูอย่างเหมาะสม ก็สามารถหายขาดและกลับมาว่ายน้ำได้เต็มที่
ต้องผ่าตัดหรือไม่?
ส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องผ่าตัด ยกเว้นในกรณีที่เอ็นฉีกขาดอย่างรุนแรง
สามารถว่ายน้ำต่อไปได้ไหมถ้ามีอาการ?
ควรหยุดพักและเข้ารับการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ ไม่ควรฝืนว่ายน้ำหากยังมีอาการ
สรุป – ปวดไหล่จากการว่ายน้ำ แก้ได้ด้วยการฟื้นฟูอย่างถูกวิธี
Swimmer’s Shoulder เป็นอาการบาดเจ็บที่พบบ่อยในนักว่ายน้ำ แต่สามารถฟื้นฟูได้อย่างปลอดภัยหากรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ และปรับวิธีการใช้งานร่างกายให้เหมาะสม โดยเฉพาะการเข้ารับคำปรึกษาจากนักกายภาพบำบัดที่มีประสบการณ์อย่างทีมงานของ Bettermove Clinic ที่พร้อมดูแลคุณแบบองค์รวม
กายภาพบำบัด ย่านสาทร ย่านสีลม ติดต่อเรา
เบทเทอร์มูฟคลินิก คลินิกกายภาพบำบัดใจกลางสาทรและสีลม
